ACT 3

ಮೂರನೇ ಅಂಕ, ಒಂದನೇ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ದೃಶ್ಯ: ಮುಂಜಾನೆಯ ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಇಯಾಗೋ ಹೆಣೆದ ರಹಸ್ಯ ದಾರಿ

(ಗಮನಿಸಿ: ಮೂರನೇ ಅಂಕದ ಆರಂಭದ ಈ ಎರಡು ದೃಶ್ಯಗಳು ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದರೂ, ನಾಟಕದ ಮಹಾ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತವೆ).

ಸ್ಥಳ: ಸೈಪ್ರಸ್ ಕೋಟೆಯ ಮುಂಭಾಗ ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ ಸಭಾಂಗಣ.

ಪಾತ್ರಗಳು: ಕ್ಯಾಸಿಯೋ, ಇಯಾಗೋ, ಎಮಿಲಿಯಾ, ಒಥೆಲ್ಲೊ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಂಗೀತಗಾರರು.

ಪಾರ್ಟಿಯ ಆ ಭೀಕರ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದು ಮುಂಜಾನೆ ಮುಹೂರ್ತ ಬಂದಿದೆ. ಕೆಲಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ನಿದ್ದೆಯಿಲ್ಲದೆ ಒದ್ದಾಡಿದ ಕ್ಯಾಸಿಯೋ, ಜನರಲ್ ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಂಪು ಮಾಡಲು ಬೆಳ್ಳಂಬೆಳಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಸಂಗೀತಗಾರರನ್ನು (Musicians) ಕರೆಸಿ ಕೋಟೆಯ ಮುಂದೆ ಸಂಗೀತ ನುಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಸೇವಕನೊಬ್ಬ ಹೊರಗೆ ಬಂದು, “ಜನರಲ್‌ಗೆ ನಿಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ದಯವಿಟ್ಟು ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡಿ” ಎಂದು ಹಣ ಕೊಟ್ಟು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಮತ್ತು ಇಯಾಗೋನ ಭೇಟಿ: ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಸೋಗು

ಸಂಗೀತಗಾರರು ಹೋದ ನಂತರ, ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಇಯಾಗೋನ ಹೆಂಡತಿ ಎಮಿಲಿಯಾಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಇಯಾಗೋ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಇಯಾಗೋನನ್ನು ನೋಡಿ ಅತ್ಯಂತ ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:

“ಓ ಇಯಾಗೋ, ನಿನ್ನ ಉಪಕಾರವನ್ನು ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಲಾರೆ. ನಿನ್ನ ಪ್ಲಾನ್‌ನಂತೆಯೇ ನಾನು ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ನಿನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಎಮಿಲಿಯಾಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಭೇಟಿಯಾಗಬೇಕು. ಅವಳು ನನ್ನನ್ನು ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಇರುವ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾಳಾ?”

ಇಯಾಗೋ ಒಳ್ಳೆಯವನಂತೆ ನಟಿಸುತ್ತಾ, “ಖಂಡಿತ ಕ್ಯಾಸಿಯೋ, ನಾನು ಈಗಲೇ ಎಮಿಲಿಯಾಳನ್ನು ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನೀನು ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳ ಜೊತೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಜನರಲ್ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರದಂತೆ ತಡೆಯಲು, ನಾನು ಒಥೆಲ್ಲೊನನ್ನು ಕೋಟೆಯ ಬೇರೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ.

ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಭಾವೋದ್ವೇಗದಿಂದ, “ಇಯಾಗೋ, ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಊರಾದ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನಗರದವನೇ ಇಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯವನಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಅನಿಸುತ್ತೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಇಯಾಗೋ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ನಗುತ್ತಾ ಒಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಎಮಿಲಿಯಾಳ ಆಶ್ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ದೃಶ್ಯದ ಕೊಂಡಿ

ಇಯಾಗೋ ಕಳುಹಿಸಿದಂತೆ ಎಮಿಲಿಯಾ ಹೊರಗೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ. ಕ್ಯಾಸಿಯೋನನ್ನು ನೋಡಿ ಅವಳು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ:

“ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಕ್ಯಾಸಿಯೋ, ನಿಮ್ಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ನನಗೂ ತುಂಬಾ ಬೇಸರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ನಿಮಗೊಂದು ವಿಷಯ ಗೊತ್ತಿರಲಿ—ನಮ್ಮ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಇಬ್ಬರೂ ಈಗಾಗಲೇ ನಿಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ನಿಮಗೋಸ್ಕರ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಜೊತೆ ಜಗಳ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಆದರೆ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಒಂದೇ—’ನಾನು ಕ್ಯಾಸಿಯೋನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇನೆ, ಆದರೆ ಅವನು ಇರಿದದ್ದು ಸೈಪ್ರಸ್‌ನ ಮಾಜಿ ಗವರ್ನರ್ ಮಾಂಟಾನೋನಿಗೆ. ಹಾಗಾಗಿ ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಲೇಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ. ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ನಾನು ಖಂಡಿತ ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.”

ಆದರೆ ಕ್ಯಾಸಿಯೋನಿಗೆ ತಾಳ್ಮೆಯಿರುವುದಿಲ್ಲ. “ಎಮಿಲಿಯಾ, ಆದರೂ ನನಗೆ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡು. ನಾನು ಅವಳ ಕೈಯಾರೆ ನನ್ನ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿಸಬೇಕು” ಎಂದು ಬಲವಂತ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಎಮಿಲಿಯಾ ಒಪ್ಪಿ, ಅವನನ್ನು ಒಳಗಿನ ರಹಸ್ಯ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ (Garden) ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ.

ಎರಡನೇ ದೃಶ್ಯದ ಸಣ್ಣ ಕಥೆ:

ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ, ಒಥೆಲ್ಲೊ ಕೋಟೆಯ ಕಾವಲುಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಕಾಗದ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾ ಇಯಾಗೋನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: “ಇಯಾಗೋ, ವೆನಿಸ್‌ನ ಹಡಗಿನ ಕಡತಗಳನ್ನು ಈ ಪೈಲಟ್‌ಗೆ ತಲುಪಿಸು. ನಾನು ಕೋಟೆಯ ಹೊರಗಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು (Fortifications) ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.” ಇಯಾಗೋ, “ಸರಿ ಪ್ರಭುಗಳೇ” ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ.

ಇಲ್ಲಿಗೆ ಇಯಾಗೋ ಅಂದುಕೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲವೂ ಪಕ್ಕಾ ಆಗಿದೆ. ಒಥೆಲ್ಲೊ ಹೊರಗಡೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ, ಒಳಗಡೆ ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಮತ್ತು ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಮೂರನೇ ಅಂಕ, ಮೂರನೇ ದೃಶ್ಯ: ಇಡೀ ನಾಟಕದ ಮಹಾ ತಿರುವು — ಸಂಶಯದ ಭೀಕರ ಜಾಲ (The Temptation Scene)

ಸ್ಥಳ: ಕೋಟೆಯ ಒಳಗಿನ ಸುಂದರ ಉದ್ಯಾನವನ.

ಪಾತ್ರಗಳು: ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ, ಕ್ಯಾಸಿಯೋ, ಎಮಿಲಿಯಾ, ಒಥೆಲ್ಲೊ ಮತ್ತು ಇಯಾಗೋ.

ಇಡೀ ‘ಒಥೆಲ್ಲೊ’ ನಾಟಕದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘವಾದ, ಅತ್ಯಂತ ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿಯಾದ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ದೃಶ್ಯವಿದು. ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು “The Temptation Scene” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇಯಾಗೋ ಕೇವಲ ತನ್ನ ಮಾತುಗಳ ಚಾಕಚಕ್ಯತೆಯಿಂದ ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಮಹಾನ್ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಕಡು ದ್ವೇಷವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳ ಮುಗ್ಧ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸಿಯೋನ ಪಲಾಯನ

ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಕ್ಯಾಸಿಯೋನಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬುತ್ತಾ ಮುಗುಳ್ನಗುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ:

“ಕ್ಯಾಸಿಯೋ, ನೀನು ಧೃತಿಗೆಡಬೇಡ. ನನ್ನ ಗಂಡ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಎಷ್ಟು ಕರುಣಾಮಯಿ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತು. ನಾನು ನಿನಗೆ ಮಾತು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ—ನಿನ್ನ ಕೆಲಸ ನಿನಗೆ ವಾಪಸ್ ಸಿಗುವವರೆಗೂ ನಾನು ಸುಮ್ಮನಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಗಂಡ ಮಲಗುವಾಗ, ಊಟ ಮಾಡುವಾಗ, ಕೊನೆಗೆ ಅವರು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುವಾಗಲೂ ನಾನು ನಿನ್ನ ಹೆಸರನ್ನೇ ಜಪಿಸುತ್ತೇನೆ! ಅವರ ನೆಮ್ಮದಿ ಕೆಡಿಸಿಯಾದರೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮಾಡಿಸುತ್ತೇನೆ.”

ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ದೂರದಲ್ಲಿ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಮತ್ತು ಇಯಾಗೋ ನಡೆದು ಬರುತ್ತಿರುವುದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಒಥೆಲ್ಲೊನನ್ನು ನೋಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಗಾಬರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ: “ಅಯ್ಯೋ, ಜನರಲ್ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನನಗೆ ಈಗ ಅವರ ಮುಖ ನೋಡಲು ಧೈರ್ಯವಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಬೇಡ ಎಂದರೂ ಕೇಳದೆ, ಕಳ್ಳನಂತೆ ಗಡಿಬಿಡಿಯಿಂದ ಆ ಜಾಗದಿಂದ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಇಯಾಗೋನ ಮೊದಲ ವಿಷದ ಉಸಿರು: “ಹಾಂ! ಅದು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗಲಿಲ್ಲ…”

ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಓಡಿಹೋಗಿದ್ದನ್ನೇ ಇಯಾಗೋ ತನ್ನ ಮೊದಲ ದಾಳಿಗೆ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಒಥೆಲ್ಲೊ ಮತ್ತು ಇಯಾಗೋ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಇಯಾಗೋ ತನಗೆ ತಾನೇ ಗೊಣಗಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮೆಲ್ಲನೆ ಉದ್ಗರಿಸುತ್ತಾನೆ:

“Ha! I like not that…” (ಹಾಂ! ಅದು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗಲಿಲ್ಲ…)

ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಕಿವಿಗೆ ಆ ಮಾತು ಬೀಳುತ್ತದೆ. “ಇಯಾಗೋ, ನೀನೇನು ಹೇಳಿದೆ?” ಎಂದು ಒಥೆಲ್ಲೊ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಇಯಾಗೋ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, “ಏನೂ ಇಲ್ಲ ಪ್ರಭುಗಳೇ… ನನಗೇನೋ ಭ್ರಮೆಯಾಯಿತು ಅಷ್ಟೇ” ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ.

ಒಥೆಲ್ಲೊ ಸಂಶಯದಿಂದ, “ಈಗ ತಾನೇ ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯ ಬಳಿ ನಿಂತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಓಡಿಹೋದವನು ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಅಲ್ವಾ?” ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಆಗ ಇಯಾಗೋ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟಂತೆ ನಟಿಸುತ್ತಾ, “ಕ್ಯಾಸಿಯೋನಾ? ಇಲ್ಲ ಸ್ವಾಮಿ, ಅವನು ಯಾಕೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಿ ಹೀಗೆ ಕಳ್ಳನ ತರಹ ಓಡಿಹೋಗಬೇಕು? ಇರಲಿ ಬಿಡಿ” ಎಂದು ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದೊಂದು ಸಂಶಯದ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತಾನೆ.

ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳ ಅತಿಯಾದ ವಕಾಲತ್ತು

ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಓಡಿ ಬಂದು ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಕೈಹಿಡಿಯುತ್ತಾಳೆ: “ಓ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಗಂಡನೇ! ಈಗ ತಾನೇ ಇಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಅಪರಾಧಿಯ ತರಹ ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕಿ ಹೋದವನು ಮತ್ಯಾರೋ ಅಲ್ಲ, ನಿಮ್ಮ ಬಂಟ ಕ್ಯಾಸಿಯೋ. ಅವನು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ದು ನಿಜ, ಆದರೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಅವನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ, ಇವತ್ತೇ ರಾತ್ರಿ ಅವನನ್ನು ಊಟಕ್ಕೆ ಕರೆಯೋಣ.”

ಒಥೆಲ್ಲೊ ಬೇಡ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ: “ಹಾಗಾದರೆ ನಾಳೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ? ಅಥವಾ ನಾಳೆ ರಾತ್ರಿ? ಒಂದು ಸಮಯ ನಿಗದಿ ಮಾಡಿ ಜನರಲ್. ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಎಷ್ಟು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾನೆ ಗೊತ್ತಾ? ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವಾಗ, ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಕಾಗದ ಪತ್ರ ತಂದುಕೊಟ್ಟು ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿ ಬೆಳೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದೇ ಇದೇ ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಅಲ್ವಾ? ಅಂಥವನಿಗೆ ನೀವು ಇಷ್ಟು ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಬಾರದು.”

ಒಥೆಲ್ಲೊ ಅವಳ ಪ್ರೀತಿಯ ಒತ್ತಾಯಕ್ಕೆ ಮಣಿದು, “ಸರಿ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ, ನಾನು ಅವನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಈಗ ನನಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಕೊಡು, ನಾನು ಇಯಾಗೋ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಬೇಕು” ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಎಮಿಲಿಯಾಳನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಒಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ.

ಅವಳು ಹೋಗುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಉದ್ಗರಿಸುತ್ತಾನೆ:

“Excellent wretch! Perdition catch my soul, but I do love thee! And when I love thee not, chaos is come again.”

(ಅದ್ಭುತ ದೇವತೆ ಇವಳು! ನನ್ನ ಆತ್ಮ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋದರೂ ಸರಿಯೇ, ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇನೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ, ಇಡೀ ಜಗತ್ತೇ ಅರಾಜಕತೆಯ ಕತ್ತಲಿಗೆ ಜಾರುತ್ತದೆ).

ಇಯಾಗೋನ ಮಾನಸಿಕ ಮಾಸ್ಟರ್ ಕ್ಲಾಸ್: ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಮಿದುಳಿನ ಲೂಟಿ

ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಹೋದ ತಕ್ಷಣ ಇಯಾಗೋ ತನ್ನ ಅಸಲಿ ಆಟ ಶುರು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಒಥೆಲ್ಲೊನಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ “ನಿಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿ ತಪ್ಪು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ” ಎಂದು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಒಥೆಲ್ಲೊನೇ ಆ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ.

ಇಯಾಗೋ: “ಸ್ವಾಮಿ, ನೀವು ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವಾಗ ಕ್ಯಾಸಿಯೋಗೆ ಆ ವಿಷಯ ಮೊದಲೇ ಗೊತ್ತಿತ್ತೇ?”

ಒಥೆಲ್ಲೊ: “ಹೌದು ಗೊತ್ತಿತ್ತು, ಅವನು ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸಿದ್ದನು. ಯಾಕೆ ಕೇಳಿದೆ?”

ಇಯಾಗೋ: “ಓ… ಸುಮ್ಮನೆ ಕೇಳಿದೆ ಸ್ವಾಮಿ, ನನಗೇನೂ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.”

ಒಥೆಲ್ಲೊ: “ಇಯಾಗೋ! ನಿನ್ನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಏನೋ ಅಡಗಿದೆ. ನೀನು ಏನನ್ನೋ ಮುಚ್ಚಿಡುತ್ತಿದ್ದೀಯಾ. ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲವೇ?”

ಇಯಾಗೋ: “ಯೋಗ್ಯನೇ ಪ್ರಭುಗಳೇ… ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಒಳ್ಳೆಯವನೇ.”

ಒಥೆಲ್ಲೊನಿಗೆ ಸಿಟ್ಟು ಬರಲು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ: “ಇಯಾಗೋ, ನೀನು ಕಳ್ಳನ ತರಹ ಮಾತನಾಡಬೇಡ. ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಕರಾಳ ಯೋಚನೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳು!”

ಆಗ ಇಯಾಗೋ ಅತ್ಯಂತ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಮರ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:

“ಸ್ವಾಮಿ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳಲಾರೆ. ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ‘ಕೀರ್ತಿ’ (Good name) ಎಂಬುದು ಅವನ ಆತ್ಮದ ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯ ಒಡವೆ. ನನ್ನ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿರುವ ಹಣವನ್ನು ಯಾರೋ ಕದ್ದರೆ ಅದು ಬರೀ ಕಸ, ಇಂದು ನನ್ನ ಬಳಿ ಇರುತ್ತದೆ ನಾಳೆ ಅವನ ಬಳಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಕದ್ದು, ಯಾರದ್ದೋ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಮಸಿ ಬಳಿಯುವುದು ಮಹಾ ಪಾಪ. ಅದಕ್ಕೆ ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ.”

ನಂತರ ಇಯಾಗೋ ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಕಿವಿಯ ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ಆ ಭೀಕರವಾದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ:

“O, beware, my lord, of jealousy; It is the green-eyed monster which doth mock the meat it feeds on.”

(ಓ ನನ್ನ ಪ್ರಭುಗಳೇ, ಅಸೂಯೆ ಮತ್ತು ಸಂಶಯ ಎಂಬ ಹೆಮ್ಮಾರಿಯಿಂದ ದೂರವಿರಿ! ಅದು ಹಸಿರು ಕಣ್ಣಿನ ರಾಕ್ಷಸನಿದ್ದಂತೆ. ಅದು ಯಾರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೋ, ಅವರನ್ನೇ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ತಿಂದು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ!)

ಜನಾಂಗೀಯ ಕೀಳರಿಮೆಯ ಜಾಗೃತಿ

ಒಥೆಲ್ಲೊ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: “ಇಯಾಗೋ, ನಾನು ಯಾವುದೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಿಲ್ಲದೆ ಸಂಶಯಪಡುವ ಮೂರ್ಖನಲ್ಲ. ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾಳೆ, ಹಾಡುತ್ತಾಳೆ, ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ… ಅವಳ ಈ ಸ್ವತಂತ್ರ ಗುಣ ಅವಳ ಮೇಲಿನ ನನ್ನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನನಗೆ ಕಣ್ಣಾರೆ ಸಾಕ್ಷಿ ಸಿಗುವವರೆಗೂ ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಸಂಶಯಪಡುವುದಿಲ್ಲ.”

ಇಯಾಗೋ ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಈ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಒಡೆಯಲು ವೆನಿಸ್ ನಗರದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ:

“ಸ್ವಾಮಿ, ನಿಮ್ಮ ಘನತೆ ನನಗೆ ಗೊತ್ತು. ಆದರೆ ನಾನೊಬ್ಬ ವೆನಿಸ್ ನಗರದವನು, ಅಲ್ಲಿನ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ನಡವಳಿಕೆ ನನಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತು. ವೆನಿಸ್‌ನ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಮಾಡುವ ತಪ್ಪುಗಳು ದೇವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಗಂಡಂದಿರಿಗಲ್ಲ! ನೀವು ಮರೆತಿದ್ದೀರಾ ಜನರಲ್… ಅವಳು ಹೆತ್ತ ತಂದೆಗೇ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿ, ನಿಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಓಡಿಬಂದವಳು. ತಂದೆಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಮಣ್ಣೆರಚಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮದುವೆಯಾದವಳು, ನಾಳೆ ನಿಮಗೂ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಬಹುದು!

ಯೋಚಿಸಿ ಜನರಲ್, ಅವಳು ವೆನಿಸ್‌ನ ತನ್ನದೇ ಬಣ್ಣದ, ತನ್ನದೇ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಶ್ರೀಮಂತ ಯುವಕರನ್ನೆಲ್ಲ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮದುವೆಯಾದಳು ಎಂದರೆ, ಅವಳ ಆ ಬುದ್ಧಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದದ್ದು (Unnatural). ಮುಂದೆ ಒಂದು ದಿನ ಅವಳಿಗೆ ತನ್ನ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವಾಗಿ, ತನ್ನದೇ ಬಣ್ಣದ ಕ್ಯಾಸಿಯೋನ ತರಹದ ಯುವಕನ ಮೇಲೆ ಆಕರ್ಷಣೆ ಉಂಟಾಗುವುದು ಸಹಜ ತಾನೇ?”

ಇಯಾಗೋನ ಈ ಮಾತು ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಎದೆಯ ಆಳದಲ್ಲಿದ್ದ ಜನಾಂಗೀಯ ಕೀಳರಿಮೆಯನ್ನು (Racial insecurity) ಬಡಿದೆಬ್ಬಿಸುತ್ತದೆ. ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಮುಖ ಕಪ್ಪಗಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಇಯಾಗೋನಿಗೆ, “ಇಯಾಗೋ, ನೀನು ಹೋಗು. ನಿನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಎಮಿಲಿಯಾಳ ಮೂಲಕ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕಣ್ಣಿಟ್ಟಿರು” ಎಂದು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಇಯಾಗೋ ಹೋದ ನಂತರ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಒಬ್ಬನೇ ನಿಂತು ಕಣ್ಣೀರಿಡುತ್ತಾನೆ:

“ನನ್ನ ಬಣ್ಣ ಕಪ್ಪಗಿದೆ… ನನಗೆ ಈ ನಾಗರಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ನಯವಾದ ಮಾತುಗಳು ಬರುವುದಿಲ್ಲ… ನನಗೆ ವಯಸ್ಸಾಗುತ್ತಿದೆ… ಬಹುಶಃ ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ನನಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳಾ? ಅಯ್ಯೋ, ಮದುವೆ ಎಂಬುದು ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಶಾಪ!”

ಕೈರುಮಾಲಿನ ಕಳವು: ದುರಂತದ ಆಯುಧ ಇಯಾಗೋನ ಕೈಗೆ

ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಮತ್ತು ಎಮಿಲಿಯಾ ಒಥೆಲ್ಲೊನನ್ನು ಊಟಕ್ಕೆ ಕರೆಯಲು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಮುಖ ನೋಡಿ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ: “ನನ್ನ ಪ್ರಭುಗಳೇ, ನಿಮ್ಮ ಧ್ವನಿ ಯಾಕೆ ಹೀಗಿದೆ? ನಿಮ್ಮ ತಲೆನೋವು ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲವೇ?”

ಒಥೆಲ್ಲೊ: “ಹೌದು, ನನ್ನ ಹಣೆಯ ಭಾಗ ತುಂಬಾ ನೋವಾಗುತ್ತಿದೆ.”

ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ತಕ್ಷಣವೇ ತನ್ನ ಸೊಂಟದಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಅಪರೂಪದ ‘ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ ಹಣ್ಣಿನ ಚಿತ್ರವಿರುವ ಕೈರುಮಾಲನ್ನು’ ಹೊರಗೆ ತೆಗೆದು, “ಇದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ತಲೆಗೆ ಕಟ್ಟುತ್ತೇನೆ, ನೋವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ, “ಇದು ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ, ಬೇಡ” ಎಂದು ಕೈಯಿಂದ ತಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ಗಡಿಬಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೈರುಮಾಲು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಒಥೆಲ್ಲೊ ಮತ್ತು ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಇಬ್ಬರೂ ಅದನ್ನು ಗಮನಿಸದೆ ಒಳಗಡೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಮಿಲಿಯಾ ಒಬ್ಬಳೇ ಉಳಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಕೈರುಮಾಲನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಉದ್ಗರಿಸುತ್ತಾಳೆ:

“ಅಯ್ಯೋ, ಇದು ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳ ಪ್ರೀತಿಯ ಕೈರುಮಾಲು! ಒಥೆಲ್ಲೊ ಅವಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಉಡುಗೊರೆ. ನನ್ನ ಗಂಡ ಇಯಾಗೋ ಈ ಕೈರುಮಾಲನ್ನು ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ ಕದ್ದು ತರುವಂತೆ ನೂರು ಬಾರಿ ಕೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಅವನೇನು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ನಾನು ಇದನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.”

ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಇಯಾಗೋ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಎಮಿಲಿಯಾ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಕೈರುಮಾಲನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇಯಾಗೋ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅವಳ ಕೈಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡು, “ಇದನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳಬೇಡ, ನೀನು ಇಲ್ಲಿಂದ ತೊಲಗು” ಎಂದು ಅವಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಇಯಾಗೋ ಕೈರುಮಾಲನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಕ್ಷಸನಂತೆ ನಗುತ್ತಾನೆ:

“ಈ ಪುಟ್ಟ ಬಟ್ಟೆಯ ತುಂಡು ಸಾಕು! ಈ ಸಂಶಯದ ರೋಗವಿರುವ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ಈ ಪುಟ್ಟ ಬಟ್ಟೆಯೇ ಕೋರ್ಟಿನ ಬಲವಾದ ಸಾಕ್ಷಿಯ ತರಹ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ನಾನೀಗಲೇ ಹೋಗಿ ಇದನ್ನು ಆ ಕ್ಯಾಸಿಯೋನ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಇಟ್ಟು ಬರುತ್ತೇನೆ!”

ಒಥೆಲ್ಲೊನ ರೌದ್ರಾವತಾರ ಮತ್ತು ಭೀಕರ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ

ಇಯಾಗೋ ಪ್ಲಾನ್ ಮುಗಿಸುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಹುಚ್ಚನಂತೆ ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ರಕ್ತವರ್ಣವಾಗಿವೆ. ಅವನು ಇಯಾಗೋನ ಕರಳು ಹಿಡಿದು ಗೋಡೆಗೆ ನೂಕುತ್ತಾನೆ:

“ಇಯಾಗೋ! ನೀನು ನನ್ನ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಕದ್ದಿದ್ದೀಯಾ. ನನಗೆ ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯ ದ್ರೋಹಕ್ಕೆ ಕಣ್ಣಾರೆ ಸಾಕ್ಷಿ ಕೊಡು! Give me the ocular proof! ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಿನ್ನನ್ನು ನನ್ನ ಈ ಕೈಗಳಿಂದಲೇ ಕುತ್ತಿಗೆ ಹಿಸುಕಿ ಕೊಂದುಬಿಡುತ್ತೇನೆ!”

ಇಯಾಗೋ ಹೆದರಿದಂತೆ ನಟಿಸುತ್ತಾ, “ಅಯ್ಯೋ ಸ್ವಾಮಿ, ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿರುವುದೇ ತಪ್ಪಾ? ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಒಳ್ಳೆಯದಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಳಿದರೆ ನನ್ನನ್ನೇ ಕೊಲ್ಲುತ್ತೀರಾ? ಸರಿ, ನಾನೀಗ ನಿಮಗೆ ಎರಡು ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಆ ಭೀಕರ ಸುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:

1. “ಜನರಲ್, ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ನಾನು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಒಂದೇ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದೆವು. ಅಂದು ರಾತ್ರಿ ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳ ಹೆಸರನ್ನು ಕೂಗುತ್ತಾ, ‘ಓ ನನ್ನ ಸುಂದರ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ, ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿರಲಿ’ ಎಂದು ಕನವರಿಸುತ್ತಾ ನನ್ನನ್ನೇ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಮುತ್ತಿಟ್ಟನು!”
2. “ಪ್ರಭುಗಳೇ, ನಿಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಯ ಬಳಿ ಒಂದು ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ ಹಣ್ಣಿನ ಚಿತ್ರವಿರುವ ಕೈರುಮಾಲು ಇತ್ತಲ್ಲವೇ? ಇವತ್ತು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಆ ಮೈಕೇಲ್ ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ತನ್ನ ಗಡ್ಡವನ್ನು ಒರೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅದೇ ಕೈರುಮಾಲನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ನನ್ನ ಕಣ್ಣಾರೆ ನೋಡಿದೆ!”

ಕೈರುಮಾಲಿನ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಒಳಗಿದ್ದ ವಿವೇಚನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸತ್ತುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಆಕಾಶದ ಕಡೆ ನೋಡಿ ಜೋರಾಗಿ ಕಿರುಚುತ್ತಾನೆ:

“ಅಯ್ಯೋ! ಅವಳನ್ನು ತುಂಡು ತುಂಡಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಾಕುತ್ತೇನೆ! ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರೀತಿ ಈಗ ಮಾಯವಾಗಿದೆ, ಅದರ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಕಪ್ಪು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ದ್ವೇಷ ಬಂದಿದೆ!”

ಒಥೆಲ್ಲೊ ಮತ್ತು ಇಯಾಗೋ ಇಬ್ಬರೂ ಉದ್ಯಾನವನದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಂಡಿಯೂರಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಇಡೀ ನಾಟಕದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಆ ಭೀಕರ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ (Vow of Revenge) ನಡೆಯುತ್ತದೆ:

[ ಕರಾಳ ರಾತ್ರಿಯ ರಕ್ತದ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ]
ಒಥೆಲ್ಲೊ: "ಈ ಕತ್ತಲೆ ರಾತ್ರಿಯ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಾನು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ—ಆ ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಮತ್ತು ದ್ರೋಹಿ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳಿಗೆ ಸಾವು ನಿಶ್ಚಿತ!"
ಇಯಾಗೋ: "ನನ್ನ ಪ್ರಾಣ ನಿಮ್ಮ ಪಾದಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿತ. ಮುಂದಿನ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ಆ ಕ್ಯಾಸಿಯೋನ ಹೆಣ ಬೀಳುವಂತೆ ನಾನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ."
ಒಥೆಲ್ಲೊ: "ಇಂದಿನಿಂದ ನೀನೇ ನನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಇಯಾಗೋ!"
ಇಯಾಗೋ: "ನಾನು ಸದಾ ನಿಮ್ಮ ಸೇವಕ ಜನರಲ್."

ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮೂರನೇ ಅಂಕದ, ಮೂರನೇ ದೃಶ್ಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಯಾಗೋ ತಾನು ಅಂದುಕೊಂಡಂತೆ ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತನ್ನ ಮುಷ್ಟಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.

ಮೂರನೇ ಅಂಕ, ನಾಲ್ಕನೇ ದೃಶ್ಯ: ಕೈರುಮಾಲಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕಾಟ, ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಮೊದಲ ಭೀಕರ ಘರ್ಜನೆ

ಸ್ಥಳ: ಕೋಟೆಯ ಮುಂಭಾಗದ ಆವರಣ.

ಪಾತ್ರಗಳು: ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ, ಎಮಿಲಿಯಾ, ಒಥೆಲ್ಲೊ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸಿಯೋ (ನಂತರ ಇಯಾಗೋ).

ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಇಯಾಗೋ ಜೊತೆ ರಕ್ತದ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಮನಸ್ಸು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಮುಗ್ಧ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳಿಗೆ ತನ್ನ ಕೈರುಮಾಲು ಕಳೆದುಹೋಗಿರುವುದು ತಿಳಿದು ಆತಂಕಗೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ಎಮಿಲಿಯಾಳಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ: “ಎಮಿಲಿಯಾ, ಆ ಕೈರುಮಾಲು ಎಲ್ಲಿರಬಹುದು? ನನ್ನ ಗಂಡ ಒಥೆಲ್ಲೊಗೆ ಸಣ್ಣ ಸಂಶಯದ ಬುದ್ಧಿ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ, ಈ ಕೈರುಮಾಲು ಕಳೆದುಹೋಗಿದ್ದಕ್ಕೇ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಸಂಶಯಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಹೃದಯ ಎಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾದದ್ದು, ಅವರಲ್ಲಿ ಅಸೂಯೆಗೆ ಜಾಗವೇ ಇಲ್ಲ.”

ಎಮಿಲಿಯಾ ಸತ್ಯ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ ಇಯಾಗೋನಿಗೆ ಹೆದರಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ: “ಹೌದೇನೋ ಅಮ್ಮಾ, ನನಗೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.” ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಕ್ರೂರ ಮುಖಭಾವದೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ.

ಮಾಂತ್ರಿಕ ಕೈರುಮಾಲಿನ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಕೆಂಡದಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳು

ಒಥೆಲ್ಲೊ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳ ಕೈಹಿಡಿದು, ಅವಳ ಹಸ್ತವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ನುಡಿಯುತ್ತಾನೆ: “ನಿಮ್ಮ ಕೈ ತುಂಬಾ ಮೃದುವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬೆಚ್ಚಗಿದೆ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ. ಇದರ ಅರ್ಥ ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಲೌಕಿಕ ಆಸೆಗಳು ತುಂಬಿವೆ, ನೀವು ಉಪವಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಬೇಕು” ಎಂದು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ. ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ನಗುತ್ತಾ, “ಸ್ವಾಮಿ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿನಂತೆ ಕ್ಯಾಸಿಯೋನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಲು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ.

ಕ್ಯಾಸಿಯೋನ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಮುಖ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಕೆಂಪಗಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ನೇರವಾಗಿ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ: “ಅದೆಲ್ಲ ಇರಲಿ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಆ ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ ಹಣ್ಣಿನ ಚಿತ್ರವಿರುವ ಕೈರುಮಾಲನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಡು, ನನ್ನ ತಲೆನೋವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.”

ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಗಾಬರಿಯಿಂದ, “ಅದು ಈಗ ನನ್ನ ಬಳಿ ಇಲ್ಲ ಸ್ವಾಮಿ” ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ.

ಆಗ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಆ ಕೈರುಮಾಲಿನ ಭೀಕರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿ ಹೆದರಿಸುತ್ತಾನೆ:

“ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ, ಆ ಕೈರುಮಾಲನ್ನು ಹಗುರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಡ! ಅದನ್ನು ನನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಿಳೆ (Egyptian charmer) ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಳು. ಅದರಲ್ಲಿ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯಿದೆ. ಅದು ನಿನ್ನ ಬಳಿ ಇರುವವರೆಗೂ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿ ನಿನ್ನ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅದನ್ನು ನೀನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ ಅಥವಾ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರೆ, ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿ ಕಡು ದ್ವೇಷವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ! ಅದನ್ನು ನನ್ನ ತಾಯಿ ಸಾಯುವಾಗ ನನಗೆ ಕೊಟ್ಟು, ‘ನಿನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಇದನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಕೊಡು’ ಎಂದಿದ್ದರು. ಅದನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದರೆ ಸರ್ವನಾಶಕ್ಕೆ ದಾರಿ!”

“ಕೈರುಮಾಲು ಕೊಡು!” — ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಸತತ ಘರ್ಜನೆ

ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೆದರಿಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಅವಳು ಒಥೆಲ್ಲೊ ಕೇವಲ ಕ್ಯಾಸಿಯೋನ ವಿಷಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲು ಹೀಗೆ ಸುಳ್ಳು ಕಥೆ ಹೇಳಿ ಹೆದರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಹಠಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ಮತ್ತೆ ಕ್ಯಾಸಿಯೋನ ವಿಷಯವನ್ನೇ ಎತ್ತುತ್ತಾಳೆ: “ಸ್ವಾಮಿ, ಆ ಕೈರುಮಾಲು ಕಳೆದುಹೋಗಿಲ್ಲ, ಎಲ್ಲೋ ಇಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ ಅಷ್ಟೇ. ನಾನು ಆಮೇಲೆ ತಂದುಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ಮೊದಲು ಕ್ಯಾಸಿಯೋನ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿ, ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಯೋಗ್ಯ ಯುವಕ!”

ಒಥೆಲ್ಲೊ ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತಾನೆ: “ನನಗೆ ಆ ಕೈರುಮಾಲು ತೋರಿಸು!”

ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ: “ನಾನು ತೋರಿಸುತ್ತೇನೆ ಸ್ವಾಮಿ, ಆದರೆ ಕ್ಯಾಸಿಯೋನನ್ನು…”

ಒಥೆಲ್ಲೊ ಆರ್ಭಟಿಸುತ್ತಾನೆ: “The Handkerchief!” (ಆ ಕೈರುಮಾಲು!)

ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ: “ಅವನು ನಿಮ್ಮ ಜೊತೆ ಎಷ್ಟೋ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದ್ದಾನೆ…”

ಒಥೆಲ್ಲೊ ಗಂಟಲು ಹರಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಕಿರುಚುತ್ತಾನೆ: “The Handkerchief! … The Handkerchief!”

ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಾದಿಸಲು ಹೋದಾಗ, ಒಥೆಲ್ಲೊ ಅವಳನ್ನು ನಡುಬೀದಿಯಲ್ಲೇ ನೂಕಿ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಶಪಿಸುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಎಮಿಲಿಯಾಳ ಪುರುಷ ದ್ವೇಷದ ತತ್ವ

ಒಥೆಲ್ಲೊ ಹೋದ ನಂತರ ಎಮಿಲಿಯಾ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳಿಗೆ ಗಂಡಂದಿರ ಅಸಲಿ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾಳೆ:

“ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ, ಗಂಡಂದಿರು ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ಬದಲಾಗುತ್ತಾರೆ. ಪುರುಷರಿಗೆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಹಸಿವನ್ನು ನೀಗಿಸುವ ಆಹಾರವಿದ್ದಂತೆ! They are all but stomachs, and we all but food; ಅವರು ಹಸಿದಾಗ ನಮ್ಮನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಹಸಿವು ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ ನಮ್ಮನ್ನು ವಾಂತಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಹೊರಗೆ ಎಸೆಯುತ್ತಾರೆ!”

ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಇಯಾಗೋ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಇಬ್ಬರೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಬೇಸರದಿಂದ, “ಅಮ್ಮಾ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ, ನನ್ನ ಕೆಲಸದ ವಿಷಯ ಏನಾಯಿತು? ಜನರಲ್ ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುತ್ತಾರಾ?” ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಕಣ್ಣೀರಿಡುತ್ತಾ, “ಕ್ಯಾಸಿಯೋ, ಇವತ್ತು ನನ್ನ ಗಂಡನ ವರ್ತನೆ ಮೊದಲಿನ ಹಾಗಿಲ್ಲ. ಅವರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸನ ಕಳೆ ಇತ್ತು. ನೀನು ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನ ಕಾಯಿ” ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ಇಯಾಗೋ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟಂತೆ ನಟಿಸುತ್ತಾ, “ಏನು? ನಮ್ಮ ಶಾಂತ ಸ್ವಭಾವದ ಜನರಲ್‌ಗೆ ಕೋಪ ಬಂದಿದೆಯೇ? ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲೇ ಶಾಂತವಾಗಿದ್ದವರು ಇಲ್ಲಿ ಸಿಟ್ಟಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ ಏನೋ ದೊಡ್ಡ ರಹಸ್ಯವಿದೆ, ನಾನು ಹೋಗಿ ನೋಡುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಒಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಬಿಯಾಂಕಾಳ ಕೈ ಸೇರಿದ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಆಯುಧ

ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಮತ್ತು ಎಮಿಲಿಯಾ ಹೋದ ನಂತರ ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಒಬ್ಬನೇ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಅವನ ಪ್ರೇಯಸಿಯಾದ ಬಿಯಾಂಕಾ (Bianca) ಎಂಬ ಸುಂದರ ಹುಡುಗಿ ಅವನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಕ್ಯಾಸಿಯೋನ ಮೇಲೆ ಮುನಿಸು ತೋರುತ್ತಾ, “ಕ್ಯಾಸಿಯೋ, ನೀನು ಒಂದು ವಾರದಿಂದ ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದೇ ಇಲ್ಲ, ನನ್ನನ್ನು ಮರೆತುಬಿಟ್ಟಿದ್ದೀಯಾ” ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ.

ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಅವಳನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತಾ ತನ್ನ ಜೇಬಿನಿಂದ ಒಂದು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅದು ಇನ್ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ—ಇಯಾಗೋ ಕದ್ದು ಅವನ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳ ಆ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಕೈರುಮಾಲು! ಕ್ಯಾಸಿಯೋನಿಗೆ ಅದು ತನ್ನ ಕೋಣೆಯ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಸಿಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಯಾರದ್ದು ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಬಿಯಾಂಕಾಳಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:

“ಬಿಯಾಂಕಾ, ಬೇಸರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡ. ಈ ಕೈರುಮಾಲು ನನಗೆ ನನ್ನ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಇದರ ಮೇಲಿರುವ ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ ಹಣ್ಣಿನ ಕಸೂತಿ ಕಲೆ (Embroidery) ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದರದ್ದೇ ತರಹ ಮತ್ತೊಂದು ಕೈರುಮಾಲನ್ನು ನನಗಾಗಿ ಹೊಲಿದುಕೊಡು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಇದನ್ನು ನಿನ್ನ ಬಳಿಯೇ ಇಟ್ಟುಕೋ.”

ಬಿಯಾಂಕಾ ಆ ಕೈರುಮಾಲನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂಶಯದಿಂದ, “ಇದು ಖಂಡಿತ ನಿನ್ನ ಹೊಸ ಪ್ರೇಯಸಿ ನಿನಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಉಡುಗೊರೆ ಅಲ್ವಾ?” ಎಂದು ಜಗಳವಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಅವಳನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮೂರನೇ ಅಂಕ (Act 3) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ದುರಂತದ ಆ ಮಹಾ ಕೈರುಮಾಲು ಈಗ ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಕೈಯಿಂದ ತಪ್ಪಿ, ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳ ಮೂಲಕ ಕ್ಯಾಸಿಯೋನ ಕೈಸೇರಿ, ಈಗ ಕೊನೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹುಡುಗಿ ಬಿಯಾಂಕಾಳ ಕೈ ತಲುಪಿದೆ. ಇಯಾಗೋನ ಸಂಚು ಈಗ ನಾಲ್ಕನೇ ಅಂಕದಲ್ಲಿ (Act 4) ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.