ACT 4

ನಾಲ್ಕನೇ ಅಂಕ, ಒಂದನೇ ದೃಶ್ಯ: ಮೂರ್ಛೆ ಹೋದ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಮತ್ತು ಕಂಬದ ಹಿಂದಿನ ಭೀಕರ ನಾಟಕ

ಸ್ಥಳ: ಕೋಟೆಯ ಆವರಣ.

ಪಾತ್ರಗಳು: ಒಥೆಲ್ಲೊ, ಇಯಾಗೋ, ಕ್ಯಾಸಿಯೋ, ಬಿಯಾಂಕಾ ಮತ್ತು ಲೊಡೊವಿಕೊ.

ನಾಲ್ಕನೇ ಅಂಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಇಯಾಗೋನ ಮಾನಸಿಕ ಕ್ರೌರ್ಯ ಪರಮಾವಧಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಅವನು ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಕಿವಿಯ ಹತ್ತಿರ ನಿಂತು, ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಮತ್ತು ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಬೆತ್ತಲಾಗಿ ಮಲಗಿದ್ದರು ಎಂಬಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಸಹ್ಯಕರವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಮಾತುಗಳ ಮೂಲಕ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಾನೆ.

ಇಯಾಗೋನ ಈ ನರಕಸದೃಶ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಮಿದುಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೆಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ತಲೆತಿರುಗಿ, ಉಸಿರಾಡಲು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು, ಇಡೀ ಶರೀರ ನಡುಗುತ್ತಾ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿ (Epileptic fit) ಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಇಯಾಗೋ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಒಥೆಲ್ಲೊನನ್ನು ನೋಡಿ ವಿಕೃತವಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ ಸ್ವಗತ ಆಡುತ್ತಾನೆ: “ನನ್ನ ವಿಷ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ! ನನ್ನ ಚಾಣಾಕ್ಷತನಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ದೊಡ್ಡ ಜಯ ಇದು.”

ಕಂಬದ ಹಿಂದಿನ ಮೋಸದ ಜಾಲ

ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಒಥೆಲ್ಲೊನನ್ನು ನೋಡಿ ಗಾಬರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇಯಾಗೋ ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ, “ಕ್ಯಾಸಿಯೋ, ಜನರಲ್‌ಗೆ ಇದು ಹಳೆಯ ಕಾಯಿಲೆ. ಅವರು ಈಗಷ್ಟೇ ಮೂರ್ಛೆ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ನೀನು ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಹೋಗಿ ಕಾಯಿ, ಅವರು ಎದ್ದ ತಕ್ಷಣ ನಾನು ನಿನ್ನ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಬೇಕು” ಎಂದು ಕ್ಯಾಸಿಯೋನನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಒಥೆಲ್ಲೊ ಕಣ್ಣು ಬಿಟ್ಟು ಎದ್ದಾಗ ಇಯಾಗೋ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:

“ಜನರಲ್, ಗಂಡಸಿನ ತರಹ ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿ. ಆ ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಈಗ ತಾನೇ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದನು. ನಾನು ಅವನನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ವಾಪಸ್ ಬರಲು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ನೀವು ಆ ಕಂಬದ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿ ನಿಂತು ನೋಡಿ. ನಾನು ಅವನನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆಸಿ, ಅವನು ನಿಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಯ ಜೊತೆ ಹೇಗೆ ಸರಸವಾಡಿದ, ಅವಳನ್ನು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟಿದ ಮತ್ತು ಆ ಕೈರುಮಾಲನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಎಂದು ಅವನ ಬಾಯಿಂದಲೇ ಸತ್ಯ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವನ ಮುಖದ ಮೇಲಿನ ಆ ನಗುವನ್ನು ನೋಡಿ ನೀವು ಸತ್ಯ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿ.”

ಒಥೆಲ್ಲೊ ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕುತ್ತಾ ಕಂಬದ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಇಯಾಗೋ ಕ್ಯಾಸಿಯೋನನ್ನು ಒಳಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಬಿಯಾಂಕಾಳ ಜಗಳ ಮತ್ತು ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಕಣ್ಣಾರೆ ಸಾಕ್ಷಿ

ಇಯಾಗೋ ಕ್ಯಾಸಿಯೋನ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಲು ಶುರು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಇಯಾಗೋ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಕ್ಯಾಸಿಯೋನ ಪ್ರೇಯಸಿ ‘ಬಿಯಾಂಕಾ’ ಬಗ್ಗೆ! ಇಯಾಗೋ ಮೆಲ್ಲನೆ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ: “ಕ್ಯಾಸಿಯೋ, ಆ ಬಿಯಾಂಕಾ ನಿನ್ನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಹಠ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಳಂತೆ ಹೌದೇ?”

ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಜೋರಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ, “ಅಯ್ಯೋ ಇಯಾಗೋ, ಅವಳೊಬ್ಬ ಸಾಧಾರಣ ಹುಡುಗಿ. ಅವಳು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾಳೆ ನಿಜ, ಆದರೆ ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವಷ್ಟು ಮೂರ್ಖನೇ?” ಎಂದು ತಮಾಷೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕಂಬದ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿರುವ ಒಥೆಲ್ಲೊನಿಗೆ ಇಯಾಗೋ ಚಾಣಾಕ್ಷತನದಿಂದ ಅದು ‘ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳ’ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನಂಬಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ನಗುತ್ತಾ ಕೈ ಸನ್ನೆ ಮಾಡುವಾಗೆಲ್ಲ ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಹೃದಯ ಸೀಳುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.

ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಬಿಯಾಂಕಾ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕೋಪದಿಂದ ನುಗ್ಗಿ ಬರುತ್ತಾಳೆ! ಅವಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳ ಆ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಕೈರುಮಾಲು ಇರುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಅದನ್ನು ಕ್ಯಾಸಿಯೋನ ಮುಖಕ್ಕೆ ಎಸೆದು ಕಿರುಚುತ್ತಾಳೆ:

“ಕ್ಯಾಸಿಯೋ, ತಗೋ ನಿನ್ನ ಈ ಕೈರುಮಾಲನ್ನು! ನಿನ್ನ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಈ ಬಟ್ಟೆ ಯಾವಳೋ ನಿನ್ನ ಹೊಸ ಪ್ರೇಯಸಿ ನಿನಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕಳ್ಳ ಪ್ರೇಮದ ಸಾಕ್ಷಿ. ಇದರ ಕಸೂತಿ ಕಲೆಯನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡಲು ನನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೀಯಾ? ನಾನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ನೀನು ಯಾರ ಜೊತೆಯಾದರೂ ಇರು, ನನಗೆ ಬೇಡ!” ಎಂದು ಕೋಪದಿಂದ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಅವಳನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಲು ಅವಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಓಡುತ್ತಾನೆ.

ಕಂಬದ ಹಿಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಈಗ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ‘ಕಣ್ಣಾರೆ ಸಾಕ್ಷಿ’ (Ocular proof) ಸಿಕ್ಕಿಬಿಟ್ಟಿದೆ! ತಾನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಅಪರೂಪದ ಕೈರುಮಾಲು ಮೊದಲು ಕ್ಯಾಸಿಯೋನ ಕೈ ಸೇರಿ, ಈಗ ಅವನ ಪ್ರೇಯಸಿಯ ಕೈ ತಲುಪಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಸಣ್ಣ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಸತ್ತುಹೋಗುತ್ತದೆ.

ನಡುಬೀದಿಯಲ್ಲೇ ಕೆನ್ನೆಗೆ ಬಾರಿಸಿದ ಜನರಲ್

ಒಥೆಲ್ಲೊ ಕಂಬದ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ಇಯಾಗೋನ ಕೈಹಿಡಿದು ಅಳುತ್ತಾನೆ: “ಇಯಾಗೋ, ಇವತ್ತು ರಾತ್ರಿಯೇ ನಾನು ಅವಳನ್ನು ವಿಷ ಕೊಟ್ಟು ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ!” ಆದರೆ ಇಯಾಗೋ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: “ಬೇಡ ಜನರಲ್, ವಿಷ ಬೇಡ. ಅವಳು ಯಾವ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಜೊತೆ ಮಲಗಿ ನಿಮಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದಳೋ, ಅದೇ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಅವಳ ಕುತ್ತಿಗೆ ಹಿಸುಕಿ (Strangle her in her bed) ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸಿ ಕೊಲ್ಲು!” ಒಥೆಲ್ಲೊ ವಿಕೃತವಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ, “ಅದ್ಭುತ! ಆ ಯೋಚನೆ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು” ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ.

ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ವೆನಿಸ್ ನಗರದಿಂದ ರಾಜನ ಮುಖ್ಯ ದೂತ ಲೊಡೊವಿಕೊ (Lodovico) ಎಂಬ ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ರಾಜನ ಹೊಸ ಆದೇಶದ ಪತ್ರವನ್ನು ತಂದು ಒಥೆಲ್ಲೊನಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಮತ್ತು ಎಮಿಲಿಯಾ ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.

ಒಥೆಲ್ಲೊ ಪತ್ರವನ್ನು ಓದುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿರುತ್ತದೆ: “ಒಥೆಲ್ಲೊ ತಕ್ಷಣವೇ ವೆನಿಸ್‌ಗೆ ವಾಪಸ್ ಬರಬೇಕು, ಮತ್ತು ಸೈಪ್ರಸ್ ದ್ವೀಪದ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಮೈಕೇಲ್ ಕ್ಯಾಸಿಯೋನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕು.”

ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಮುಗ್ಧತೆಯಿಂದ ಲೊಡೊವಿಕೊನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ: “ಲೊಡೊವಿಕೊ ಅವರೇ, ಇದು ತುಂಬಾ ಒಳ್ಳೆಯದಾಯಿತು. ನನ್ನ ಗಂಡ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ಜಗಳ ಈಗ ಮುಗಿಯಬಹುದು, ಕ್ಯಾಸಿಯೋನಿಗೆ ಅವನ ಹಳೆಯ ಗೌರವ ಸಿಕ್ಕಂತಾಯಿತು.”

ಅವಳು ಕ್ಯಾಸಿಯೋನ ಹೆಸರನ್ನು ಎತ್ತಿದ್ದೇ ತಡ, ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಒಳಗಿದ್ದ ರಾಕ್ಷಸ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಇಡೀ ವೆನಿಸ್ ನಗರದ ಗಣ್ಯರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲೇ, ನಡುಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳ ಕೆನ್ನೆಗೆ ಜೋರಾಗಿ ಬಾರಿಸುತ್ತಾನೆ! (Othello strikes Desdemona).

ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಕಣ್ಣೀರಿಡುತ್ತಾ, “ಸ್ವಾಮಿ, ನಾನು ಅಂಥದ್ದೇನು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದೆ?” ಎಂದು ಅಳುತ್ತಾಳೆ. ಲೊಡೊವಿಕೊ ಆಘಾತದಿಂದ ಒಥೆಲ್ಲೊನನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಾನೆ: “ಜನರಲ್, ಇದು ಮಹಾ ಅಪರಾಧ! ವೆನಿಸ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆ ಹೀಗೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೀರಾ? ಅವಳಿಗೆ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಿ.” ಆದರೆ ಒಥೆಲ್ಲೊ, “ಅವಳ ಕಣ್ಣೀರು ಬರೀ ನಟನೆ! ಅವಳ ಮುಖ ನೋಡಬೇಡಿ, ಅವಳೊಬ್ಬ ದ್ರೋಹಿ!” ಎಂದು ಕಿರುಚುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಲೊಡೊವಿಕೊ ಇಯಾಗೋನ ಕಡೆ ತಿರುಗಿ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ: “ಇವನೇನಾ ಆ ಮಹಾ ಪರಾಕ್ರಮಿ, ಶಾಂತ ಸ್ವಭಾವದ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಜನರಲ್? ಇವನಿಗೆ ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿದಿದೆಯೇ?” ಇಯಾಗೋ ಒಳಗೊಳಗೇ ನಗುತ್ತಾ, “ಲೊಡೊವಿಕೊ ಅವರೇ, ನಾನು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳಲಿ? ನೀವು ಅವರ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ನೋಡಿದ್ದೀರಾ, ಮುಂದೆ ಇನ್ನೂ ಏನೇನು ನೋಡುತ್ತೀರೋ…” ಎಂದು ಒಥೆಲ್ಲೊನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಸಿ ಬಳಿಯುತ್ತಾನೆ.

ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಅಂಕದ, ಮೊದಲನೇ ದೃಶ್ಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ನಾಲ್ಕನೇ ಅಂಕ, ಎರಡನೇ ದೃಶ್ಯ: ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳ ‘ವಿಲೋ’ ಗೀತೆ (The Willow Song)

ಸ್ಥಳ: ಕೋಟೆಯ ಒಳಗಿನ ಒಂದು ಕೊಠಡಿ.

ಪಾತ್ರಗಳು: ಒಥೆಲ್ಲೊ, ಎಮಿಲಿಯಾ, ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಮತ್ತು ಇಯಾಗೋ (ನಂತರ ರೊಡ್ರಿಗೋ).

ಒಥೆಲ್ಲೊ ಈಗ ತನ್ನದೇ ಆದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಚಾರಣೆ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಮೊದಲು ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳ ಸಹಾಯಕಿ ಎಮಿಲಿಯಾಳನ್ನು ಕರೆದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ: “ಎಮಿಲಿಯಾ, ಸತ್ಯ ಹೇಳು… ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಮತ್ತು ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದನ್ನು ನೀನು ನೋಡಿದ್ದೀಯಾ? ಅವರು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೀಯಾ?”

एಮಿಲಿಯಾ ಅತ್ಯಂತ ದೃಢವಾಗಿ ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ:

“ಇಲ್ಲ ಜನರಲ್! ನಾನು ಪ್ರಾಣದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ—ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳಿಗಿಂತ ಪರಿಶುದ್ಧವಾದ ಹೆಣ್ಣು ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೊಬ್ಬಳಿಲ್ಲ. ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪು ನಡೆದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಯಾರಾದರೂ ನಿಮ್ಮ ಕಿವಿಗೆ ಇಂಥ ಸುಳ್ಳು ತುಂಬಿದ್ದರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಹಾ ಪಾಪಿಯಾಗಿ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ!”

ಆದರೆ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಎಮಿಲಿಯಾಳ ಮಾತನ್ನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ. “ಅವಳು ಕೇವಲ ವೇಶ್ಯೆಯ ಸಹಾಯಕಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಹೆಂಡತಿಯ ತಪ್ಪು ಮುಚ್ಚಿಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ” ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಎಮಿಲಿಯಾಳನ್ನು ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳನ್ನು ಒಳಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ.

“ನೀನೊಬ್ಬ ವೇಶ್ಯೆ!” — ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳ ನರಕಸದೃಶ ಯಾತನೆ

ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಬಂದಾಗ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಅವಳ ಗಲ್ಲ ಹಿಡಿದು ಕ್ರೂರವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾನೆ. ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಹೆದರಿ, “ಸ್ವಾಮಿ, ನಿಮ್ಮ ಈ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ನಾನು ನಿಮ್ಮ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಹೆಂಡತಿ” ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ.

ಆಗ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಆ ಭೀಕರವಾದ ಪದವನ್ನು ಅವಳ ಮುಖಕ್ಕೆ ಎಸೆಯುತ್ತಾನೆ:

“ನಿಷ್ಠಾವಂತಳೇ? ನೀನೊಬ್ಬ ಹಸಿರು ಕಣ್ಣಿನ ಮೋಸಗಾರ್ತಿ! ವೆನಿಸ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಮುಖವಾಡ ಧರಿಸಿರುವ ವೇಶ್ಯೆ ನೀನು! (Impudent strumpet / Whore). ನಿನ್ನ ಆ ಕಪ್ಪು ಕೃತ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ ಆಕಾಶದ ದೇವತೆಗಳೂ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ!”

ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಆಘಾತದಿಂದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳಿಗೆ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಯಾರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದೇ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕುತ್ತಾ, “ದೇವರ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾವ ಪುರುಷನನ್ನೂ ಯೋಚಿಸಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಕಾಲಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಅವಳಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಎಸೆದು, “ಇದು ನಿನ್ನ ಪಾಪದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಾಡಿಗೆ” ಎಂದು ಅವಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕೀಳಾಗಿ ನಿಂದಿಸಿ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಎಮಿಲಿಯಾಳ ಸತ್ಯದ ಆಘಾತ ಮತ್ತು ರೊಡ್ರಿಗೋನ ಕೊನೆಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ

ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಅಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಎಮಿಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಇಯಾಗೋ ಇಬ್ಬರೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಇಯಾಗೋನ ಕೈಹಿಡಿದು ಗೋಳಾಡುತ್ತಾಳೆ: “ಇಯಾಗೋ, ನನ್ನ ಗಂಡ ನನ್ನನ್ನು ವೇಶ್ಯೆ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಈ ಪದವನ್ನು ಕೇಳಿ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಒಡೆದುಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ನಾನೇನು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸು.”

ಆಗ ಇಯಾಗೋನ ಹೆಂಡತಿ ಎಮಿಲಿಯಾ ಅತ್ಯಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ:

“ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ, ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಯಾವುದೋ ಒಬ್ಬ ನೀಚ, ಕಡು ಪಾಪಿ, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಜನರಲ್ ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಕಿವಿಗೆ ಈ ವಿಷ ತುಂಬಿದ್ದಾನೆ! ಅಂಥವನಿಗೆ ದೇವರೇ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಬೇಕು!”

ಎಮಿಲಿಯಾ ಸತ್ಯದ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ, ಆದರೆ ಆ ಪಾಪಿ ತನ್ನದೇ ಗಂಡ ಇಯಾಗೋ ಎಂಬುದು ಅವಳಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ! ಇಯಾಗೋ ಗಾಬರಿಯಿಂದ, “ಎಮಿಲಿಯಾ, ಬಾಯ್ಮುಚ್ಚು! ಜನರಲ್‌ಗೆ ಯುದ್ಧದ ಒತ್ತಡದಿಂದ ತಲೆ ಕೆಟ್ಟಿದೆ ಅಷ್ಟೇ” ಎಂದು ಅವಳನ್ನು ಗದರಿಸಿ, ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಎಲ್ಲರೂ ಹೋದ ನಂತರ ರೊಡ್ರಿಗೋ ಇಯಾಗೋನ ಬಳಿ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಪೂರ್ತಿ ಸಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ: “ಇಯಾಗೋ, ನೀನು ನನ್ನ ಹಣ, ಆಸ್ತಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದ್ದೀಯಾ. ಆದರೆ ನನಗೆ ಇನ್ನು ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ನಾನು ಇವತ್ತು ರಾತ್ರಿಯೇ ಅವಳ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ನನ್ನ ಒಡವೆಗಳನ್ನು ವಾಪಸ್ ಕೇಳುತ್ತೇನೆ. ಅವಳು ಕೊಡದಿದ್ದರೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಂದುಬಿಡುತ್ತೇನೆ!”

ಇಯಾಗೋ ರೊಡ್ರಿಗೋನ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಕೈಯಿಟ್ಟು ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ಆಯುಧವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ:

“ರೊಡ್ರಿಗೋ, ನಿನ್ನ ಈ ಧೈರ್ಯ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು. ಇವತ್ತು ರಾತ್ರಿಯೇ ನಮ್ಮ ಪ್ಲಾನ್‌ನ ಅಂತಿಮ ದೃಶ್ಯ ನಡೆಯಲಿದೆ. ರಾಜನ ಪತ್ರದಂತೆ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಸೈಪ್ರಸ್ ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳನ್ನು ತನ್ನ ಜೊತೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಬೇಕಾದರೆ ಒಂದೇ ದಾರಿ—ಇವತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಿಂದ ವಾಪಸ್ ಬರುತ್ತಿರುವ ಕ್ಯಾಸಿಯೋನನ್ನು ನೀನು ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಕತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ಕೊಂದುಹಾಕಬೇಕು! ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಸತ್ತರೆ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಸೈಪ್ರಸ್ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆಗ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ನಿನ್ನ ಕೈಸೇರುತ್ತಾಳೆ. ಬಾ, ನಿನಗೆ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಹೇಗೆ ಮುಗಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತೇನೆ.”

ರೊಡ್ರಿಗೋ ಇಯಾಗೋನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಕಾವಲು ಕಾಯಲು ಸಿದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ನಾಲ್ಕನೇ ಅಂಕ, ಮೂರನೇ ದೃಶ್ಯ: ಸಾವಿನ ಮುನ್ಸೂಚನೆ — ಆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ವಿಲೋ’ ಗೀತೆ (The Willow Song)

ಸ್ಥಳ: ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳ ಮಲಗುವ ಕೊಠಡಿ.

ಪಾತ್ರಗಳು: ಒಥೆಲ್ಲೊ, ಲೊಡೊವಿಕೊ, ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಮತ್ತು ಎಮಿಲಿಯಾ.

ರಾತ್ರಿಯ ಊಟ ಮುಗಿದಿದೆ. ಒಥೆಲ್ಲೊ ಲೊಡೊವಿಕೊನನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟು ಮಲಗುವ ಕೋಣೆಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ: “ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ, ತಕ್ಷಣವೇ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಹೋಗಿ ಮಲಗಿಕೊ. ನಿನ್ನ ಸಹಾಯಕಿ ಎಮಿಲಿಯಾಳನ್ನು ಇವತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಕೋಣೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸು.”

ಒಥೆಲ್ಲೊ ಹೋದ ನಂತರ ಎಮಿಲಿಯಾ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳಿಗೆ ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇವತ್ತು ಏನೋ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ದುರಂತ ನಡೆಯಲಿದೆ ಎಂಬ ಸಾವಿನ ಮುನ್ಸೂಚನೆ (Premonition of death) ಕಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಎಮಿಲಿಯಾಳಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ: “ಎಮಿಲಿಯಾ, ಇವತ್ತು ನನ್ನ ಮದುವೆಯ ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರವನ್ನೇ (Wedding sheets) ಈ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾಕು. ಒಂದು ವೇಳೆ ನಾನು ಇವತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಸತ್ತುಹೋದರೆ, ನನ್ನನ್ನು ಇದೇ ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರದಲ್ಲೇ ಸುತ್ತಿ ಹೂತುಹಾಕು.”

‘ವಿಲೋ’ ಗೀತೆಯ ಕರುಣಾಜನಕ ರಾಗ

ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳಿಗೆ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪು ಬರುತ್ತದೆ. ಅವಳ ತಾಯಿಯ ಬಳಿ ‘ಬಾರ್ಬರಿ’ (Barbary) ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಸೇವಕಿ ಇರುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ಪ್ರೇಮಿ ಅವಳಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿ ಹೋದಾಗ, ಅವಳು ಕಣ್ಣೀರಿಡುತ್ತಾ ಒಂದು ಕರುಣಾಜನಕ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾಳೆ. ಆ ಹಾಡಿನ ಹೆಸರು ‘ವಿಲೋ’ (The Willow Song).

ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ತನಗೇ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಆ ಹಾಡನ್ನು ಗುಣುಗಲು ಶುರು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ:

“ಒಬ್ಬಳು ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ವಿಲೋ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತು ಕಣ್ಣೀರಿಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ… ಅವಳ ಹೃದಯದ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಸಮುದ್ರದ ನೀರೇ ಸಾಕ್ಷಿ… ಅವಳ ಪ್ರೇಮಿ ಅವಳಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದರೂ ಅವಳು ಅವನನ್ನೇ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ…”

ಹಾಡುತ್ತಾ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಎಮಿಲಿಯಾಳಿಗೆ ಒಂದು ಮುಗ್ಧವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ: “ಎಮಿಲಿಯಾ, ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿ, ಪರಪುರುಷನ ಜೊತೆ ಅನೈತಿಕ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುತ್ತಾರಾ? ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಆಸೆ ತೋರಿಸಿದರೂ ನಾನು ಮಾತ್ರ ನನ್ನ ಒಥೆಲ್ಲೊಗೆ ಎಂದಿಗೂ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಲಾರೆ.”

ಆಗ ಲೌಕಿಕ ಜಗತ್ತನ್ನು ನೋಡಿರುವ ಎಮಿಲಿಯಾ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾಳೆ:

“ಅಮ್ಮಾ, ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಸಂಪತ್ತು ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ ಸಣ್ಣ ತಪ್ಪು ಮಾಡುವುದು ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ! ಆದರೆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಪ್ಪು ಮಾಡಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಅವರ ಗಂಡಂದಿರೇ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಗಂಡಂದಿರು ನಮ್ಮನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಹಿಂದೆ ಹೋದಾಗ, ನಮ್ಮನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ ಹಾಕಿ ಹೊಡೆದಾಗ, ನಮಗೂ ಅವರಂತೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬುದ್ಧಿ ಬರುತ್ತದೆ. ನಮಗೂ ಕಣ್ಣುಗಳಿವೆ, ನಮಗೂ ಆಸೆಗಳಿವೆ, ಪುರುಷರ ತರಹವೇ ನಮಗೂ ನೋವು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಂಡಂದಿರು ಮರೆಯಬಾರದು!”

ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ, “ಬೇಡ ಎಮಿಲಿಯಾ, ಬೇರೆಯವರು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ ನಾವು ಅವರಂತೆ ಬದಲಾಗಬಾರದು, ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣದಿಂದಲೇ ಕೆಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬೇಕು” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಎಮಿಲಿಯಾಳನ್ನು ಕೋಣೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.

ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಅಂಕ (Act 4) ಅತ್ಯಂತ ಕರುಣಾಜನಕವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಿ, ಕಥೆ ಇಡೀ ನಾಟಕದ ಅಂತಿಮ ಮತ್ತು ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಅಧ್ಯಾಯವಾದ ಐದನೇ ಅಂಕಕ್ಕೆ (Act 5) ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ.