ACT 5

ಐದನೇ ಅಂಕ, ಒಂದನೇ ದೃಶ್ಯ: ಕತ್ತಲೆಯ ಬೀದಿಯ ರಕ್ತಪಾತ ಮತ್ತು ಇಯಾಗೋನ ಅಂತಿಮ ಪಿತೂರಿ

ಸ್ಥಳ: ಸೈಪ್ರಸ್ ನಗರದ ಒಂದು ಕತ್ತಲೆ ಬೀದಿ.

ಪಾತ್ರಗಳು: ಇಯಾಗೋ, ರೊಡ್ರಿಗೋ, ಕ್ಯಾಸಿಯೋ, ಬಿಯಾಂಕಾ, ಲೊಡೊವಿಕೊ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಷಿಯಾನೋ.

ರಾತ್ರಿಯ ಕತ್ತಲೆ ಇಡೀ ಸೈಪ್ರಸ್ ನಗರವನ್ನು ಆವರಿಸಿದೆ. ಇಯಾಗೋ ರೊಡ್ರಿಗೋನನ್ನು ಒಂದು ಗೋಡೆಯ ಮರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಅವನ ಕೈಗೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಹೆದರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ: “ರೊಡ್ರಿಗೋ, ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ನಿಲ್ಲು. ಇನ್ನು ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಇದೇ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ನಿನ್ನ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಅವನ ಎದೆಗೆ ಇರಿ. ನೆನಪಿರಲಿ, ಇದು ನಿನ್ನ ಇಡೀ ಜೀವನದ ಪ್ರೀತಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆ!” ರೊಡ್ರಿಗೋ ಕತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.

ಇಯಾಗೋನ ಕರಾಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ

ರೊಡ್ರಿಗೋನನ್ನು ಕಾವಲು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಇಯಾಗೋ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಹೋಗಿ ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಅವನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರವಾದ ಯೋಚನೆಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತಾನೆ. ಇಯಾಗೋನಿಗೆ ಇವತ್ತು ರಾತ್ರಿ ರೊಡ್ರಿಗೋ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಇಬ್ಬರೂ ಸಾಯಬೇಕು! ಯಾಕೆಂದರೆ:

1. ರೊಡ್ರಿಗೋ ಬದುಕಿದ್ದರೆ, ಅವನು ಇಷ್ಟು ದಿನ ತನಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಹಣ ಮತ್ತು ಒಡವೆಗಳನ್ನು ವಾಪಸ್ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ, ಸತ್ಯ ಬಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಬದುಕಿದ್ದರೆ, ಅವನ ಉದಾತ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ನಡವಳಿಕೆ ತನ್ನ ಕರಾಳ ಮುಖವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಮುಂದೆ ಬಯಲು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಸತ್ಯ ತಿಳಿದು ತನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಹುದು.

ಹಾಗಾಗಿ, “ಯಾರು ಯಾರನ್ನು ಕೊಂದರೂ ನನಗೆ ಲಾಭವೇ!” ಎಂದು ಇಯಾಗೋ ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ.

ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇರಿತ ಮತ್ತು ರೊಡ್ರಿಗೋನ ಕೊನೆ

ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ನಡೆದು ಬರುವ ಹೆಜ್ಜೆಯ ಸದ್ದು ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ರೊಡ್ರಿಗೋ ಮರೆಯಿಂದ ಓಡಿ ಬಂದು ತನ್ನ ಇಡೀ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕ್ಯಾಸಿಯೋನ ಎದೆಗೆ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಇರಿಯುತ್ತಾನೆ! ಆದರೆ ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ತನ್ನ ಉಡುಪಿನ ಒಳಗೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಕವಚ (Chainmail armor) ಧರಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗಾಗಿ ರೊಡ್ರಿಗೋನ ಕತ್ತಿ ತಗುಲಿದರೂ ಕ್ಯಾಸಿಯೋನಿಗೆ ಗಾಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ತಕ್ಷಣ ತನ್ನ ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರಗೆಳೆದು, “ನೀಚ ಕಳ್ಳ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತೀಯಾ?” ಎಂದು ರೊಡ್ರಿಗೋನ ಎದೆಗೇ ಜೋರಾಗಿ ಇರಿಯುತ್ತಾನೆ. ರೊಡ್ರಿಗೋ ರಕ್ತದ ಮಡುವಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು, “ಅಯ್ಯೋ, ನಾನು ಸತ್ತೆ!” ಎಂದು ಕಿರುಚುತ್ತಾನೆ.

ಜಗಳದ ಸದ್ದು ಕೇಳಿ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಬೆಕ್ಕಿನಂತೆ ಹೊಂಚು ಹಾಕುತ್ತಾ ಬರುವ ಇಯಾಗೋ, ಕ್ಯಾಸಿಯೋನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳದಂತೆ ಅವನ ಹಿಂದೆ ಬಂದು, ಅವನ ಕಾಲಿಗೆ ತನ್ನ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಭೀಕರವಾಗಿ ಇರಿದು (Iago wounds Cassio in the leg from behind) ಕತ್ತಲಲ್ಲೇ ಮಾಯವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಕಾಲಿನ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ತಡೆಯಲಾಗದೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಆರ್ತರಾವ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ: “ಕಳ್ಳರು! ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಯಾರಾದರೂ ಬನ್ನಿ!”

ಇಯಾಗೋನ ದ್ವಿಮುಖ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಬಿಯಾಂಕಾಳಿಗೆ ಅಪವಾದ

ಕ್ಯಾಸಿಯೋನ ಕಿರುಚಾಟ ಕೇಳಿ ದೂರದ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವೆನಿಸ್‌ನ ಗಣ್ಯರಾದ ಲೊಡೊವಿಕೊ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಷಿಯಾನೋ ದೀಪ ಹಿಡಿದು ಬೀದಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳು ಯಾರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೆದರಿ ಮುಂದೆ ಬರಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಇಯಾಗೋ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ದೀಪ ಮತ್ತು ಕತ್ತಿ ಹಿಡಿದು, ಏನೂ ತಿಳಿಯದವನಂತೆ ಧಾವಿಸಿ ಬರುತ್ತಾನೆ: “ಯಾರದು ಅಲ್ಲಿ ಕಿರುಚುತ್ತಿರುವುದು? ಓ… ಲೊಡೊವಿಕೊ ಅವರೇ, ಗ್ರೇಷಿಯಾನೋ ಅವರೇ, ಏನಾಯಿತು?” ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅವರು, “ನೋಡಿ ಇಯಾಗೋ, ಅಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಬಿದ್ದು ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಇಯಾಗೋ ಗಾಯಗೊಂಡು ಬಿದ್ದಿರುವ ಕ್ಯಾಸಿಯೋನ ಬಳಿ ಹೋಗಿ, “ಅಯ್ಯೋ, ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಕ್ಯಾಸಿಯೋ! ನಿಮಗೆ ಯಾರು ಇರಿದದ್ದು?” ಎಂದು ನಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಪಕ್ಕದ ಗೋಡೆಯ ಮರೆಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿದ್ದ ರೊಡ್ರಿಗೋ, “ಇಯಾಗೋ… ನನ್ನನ್ನು ಉಳಿಸು ಇಯಾಗೋ…” ಎಂದು ಮೆಲ್ಲನೆ ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ.

ತನ್ನ ರಹಸ್ಯ ಬಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೆದರಿದ ಇಯಾಗೋ ತಕ್ಷಣವೇ ರೊಡ್ರಿಗೋನ ಬಳಿ ಹೋಗಿ, “ಓ ನೀಚ ಕಳ್ಳನೇ, ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನಿಗೆ ಇರಿದವನು ನೀನೇನಾ?” ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತಾ, ರೊಡ್ರಿಗೋನ ಎದೆಗೇ ತನ್ನ ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಸತತವಾಗಿ ಚುಚ್ಚಿ (Iago stabs Roderigo) ಅವನನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಹೆಣ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ! ರೊಡ್ರಿಗೋ ಇಯಾಗೋನ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ.

ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಕ್ಯಾಸಿಯೋನ ಪ್ರೇಯಸಿ ಬಿಯಾಂಕಾ ಓಡಿ ಬಂದು ಕ್ಯಾಸಿಯೋನ ಶರೀರವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅಳುತ್ತಾಳೆ. ಇಯಾಗೋ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವಳ ಮೇಲೆಯೇ ಅಪವಾದ ಹೊರಿಸುತ್ತಾನೆ: “ನೋಡಿ ಗ್ರೇಷಿಯಾನೋ ಅವರೇ, ಈ ಬಿಯಾಂಕಾಳ ಮುಖ ನೋಡಿ, ಅವಳ ಮುಖದಲ್ಲೇ ಪಾಪ ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಇವಳೇ ಆ ರೊಡ್ರಿಗೋ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಕ್ಯಾಸಿಯೋನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಸಂಚು ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ! ಇವಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ!” ಸೈನಿಕರು ಬಿಯಾಂಕಾಳನ್ನು ಬಂಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇಯಾಗೋ ಕ್ಯಾಸಿಯೋನನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ವೈದ್ಯರ ಬಳಿ ಕಳುಹಿಸಿ, ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಎಮಿಲಿಯಾಳನ್ನು ಕರೆದು, “ಎಮಿಲಿಯಾ, ಓಡಿಹೋಗಿ ಈ ಭೀಕರ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಮತ್ತು ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳಿಗೆ ತಿಳಿಸು” ಎಂದು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಬೀದಿಯ ರಕ್ತಪಾತ ಮುಗಿದಿದೆ. ಇಯಾಗೋ ತನ್ನ ಸ್ವಗತದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: “ಇವತ್ತು ರಾತ್ರಿ ನನ್ನ ಅದೃಷ್ಟ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಲಿದೆ. ಒಂದೋ ನಾನು ಜಗತ್ತಿನ ರಾಜನಾಗುತ್ತೇನೆ, ಇಲ್ಲವೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರ್ವನಾಶವಾಗುತ್ತೇನೆ!”

ಐದನೇ ಅಂಕ, ಎರಡನೇ ದೃಶ್ಯ: ಮಹಾ ದುರಂತದ ಅಂತಿಮ ರಾತ್ರಿ — ಸತ್ಯದ ದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ

ಸ್ಥಳ: ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳ ಮಲಗುವ ಕೊಠಡಿ. ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಗಾಢ ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ. ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ದೀಪ ಉರಿಯುತ್ತಿದೆ.

ಪಾತ್ರಗಳು: ಒಥೆಲ್ಲೊ, ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ, ಎಮಿಲಿಯಾ, ಇಯಾಗೋ, ಕ್ಯಾಸಿಯೋ, ಲೊಡೊವಿಕೊ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಷಿಯಾನೋ.

ಒಥೆಲ್ಲೊ ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕತ್ತಿಯಿದೆ, ಆದರೆ ನಿರಪರಾಧಿಯಾದ ಹೆಂಡತಿಯ ಬಿಳಿ ಶರೀರಕ್ಕೆ ರಕ್ತದ ಕಲೆ ತಗುಲಬಾರದು ಎಂದು ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಪಕ್ಕಕ್ಕಿಡುತ್ತಾನೆ. ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ದೀಪದ ಕಡೆ ನೋಡಿ ಅವನು ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:

“Put out the light, and then put out the light.”

(ಮೊದಲು ಈ ದೀಪವನ್ನು ಆರಿಸುತ್ತೇನೆ, ನಂತರ ಅವಳ ಪ್ರಾಣದ ದೀಪವನ್ನು ಆರಿಸುತ್ತೇನೆ).

“ನಾನು ಈ ಮೇಣದಬತ್ತಿಯ ದೀಪವನ್ನು ಆರಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹಚ್ಚಬಹುದು. ಆದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಕೃತಿಯಾದ ನಿನ್ನ ಪ್ರಾಣದ ದೀಪವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಆರಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಮರಳಿ ತರಲು ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವ ಶಕ್ತಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ…”

ಒಥೆಲ್ಲೊ ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳ ಮುಖಕ್ಕೆ ಮುತ್ತಿಡುತ್ತಾನೆ. ಅವಳ ಶ್ವಾಸದ ಪರಿಮಳಕ್ಕೆ ಅವನ ಹೃದಯ ಕರಗುತ್ತದೆ. ಆ ಮುತ್ತಿನ ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಕಣ್ಣು ಬಿಟ್ಟು ಎಚ್ಚರವಾಗುತ್ತಾಳೆ: “ಸ್ವಾಮಿ, ನೀವೇನಾ? ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾಕೆ ಹೀಗೆ ನಿಂತಿದ್ದೀರಾ?”

ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲಿನ ಮೃತ್ಯು ಹೋರಾಟ

ಒಥೆಲ್ಲೊ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: “ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ, ಇವತ್ತು ರಾತ್ರಿ ನೀನು ಸಾಯುತ್ತಿರುವೆ. ನಿನ್ನ ಪಾಪಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನೆನೆಸಿಕೊಂಡು ದೇವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡು. ನಿನ್ನ ಆತ್ಮ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ.”

ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಹೆದರಿ ನಡುಗುತ್ತಾ, “ಸ್ವಾಮಿ, ನಾನು ಮಾಡಿದ ಪಾಪವಾದರೂ ಏನು?” ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ.

ಒಥೆಲ್ಲೊ: “ನೀನು ಆ ಮೈಕೇಲ್ ಕ್ಯಾಸಿಯೋನಿಗೆ ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಾನು ಕೊಟ್ಟ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಕೈರುಮಾಲನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೀಯಾ!”

ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಆಕಾಶದ ಕಡೆ ಕೈ ಮುಗಿದು ಕೂಗುತ್ತಾಳೆ: “ಇಲ್ಲ ಸ್ವಾಮಿ, ದೇವರ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಆ ಕೈರುಮಾಲನ್ನು ನಾನು ಕ್ಯಾಸಿಯೋಗೆ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ! ಅವನಿಗೂ ನನಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಕ್ಯಾಸಿಯೋನನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆಸಿ ಕೇಳಿ!”

ಆಗ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಭೀಕರ ಸುಳ್ಳೊಂದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: “ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಈಗಾಗಲೇ ಸತ್ತುಹೋಗಿದ್ದಾನೆ! ಇಯಾಗೋ ಅವನನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದಾನೆ!”

ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಸತ್ತ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ, “ಅಯ್ಯೋ! ನಿರಪರಾಧಿಯಾದ ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಸತ್ತನೇ? ಅವನಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಯಿತು!” ಎಂದು ಕಣ್ಣೀರಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಕ್ಯಾಸಿಯೋಗಾಗಿ ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದ ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಅಸೂಯೆ ಮಿತಿ ಮೀರುತ್ತದೆ. “ನನ್ನ ಮುನ್ನವೇ ಅವನಿಗೆ ಕಣ್ಣೀರಿಡುತ್ತಿದ್ದೀಯಾ ವೇಶ್ಯೆ!” ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತಾ, ಅವಳನ್ನು ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ತಳ್ಳಿ, ಅವಳ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ದಿಂಬನ್ನು ಇಟ್ಟು ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸಲು (Othello smothers Desdemona in her bed) ಶುರು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ದಿಂಬಿನ ಒಳಗಿನಿಂದಲೇ ಆರ್ತನಾದ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ: “ಸ್ವಾಮಿ, ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಡಿ… ಇವತ್ತು ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಬದುಕಲು ಬಿಡಿ… ಕೇವಲ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಸಮಯ ಕೊಡಿ… ಕೇವಲ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಉಸಿರಾಡಲು ಬಿಡಿ…” ಆದರೆ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ದಿಂಬನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳ ಶರೀರ ನಿಶ್ಚಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುತ್ತಾಳೆ.

ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟಿದ ಸತ್ಯ: ಎಮಿಲಿಯಾಳ ಆಗಮನ

ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಕೋಣೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಯಾರೋ ಜೋರಾಗಿ ತಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಇಯಾಗೋನ ಹೆಂಡತಿ ಎಮಿಲಿಯಾ! ಒಥೆಲ್ಲೊ ಹೆದರಿ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳ ಶವದ ಸುತ್ತಲೂ ಪರದೆಯನ್ನು ಎಳೆದು, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಎಮಿಲಿಯಾ ಒಳಗಡೆ ಓಡಿ ಬಂದು, “ಜನರಲ್, ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತಪಾತ ನಡೆದಿದೆ! ರೊಡ್ರಿಗೋ ಸತ್ತುಹೋಗಿದ್ದಾನೆ, ಕ್ಯಾಸಿಯೋನಿಗೆ ತೀವ್ರ ಗಾಯವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಸುದ್ದಿ ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ.

ಒಥೆಲ್ಲೊ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ, “ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಸಾಯಲಿಲ್ಲವೇ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ಸೇಡು ಅಪೂರ್ಣವಾಯಿತು” ಎಂದು ತನಗೆ ತಾನೇ ಗೊಣಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಪರದೆಯ ಒಳಗಿನಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಷೀಣ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳ ಕೊನೆಯ ಉಸಿರು ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ: “ಓ… ನಿರಪರಾಧಿಯಾದ ನಾನು ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ…”

ಎಮಿಲಿಯಾ ಗಾಬರಿಯಿಂದ ಪರದೆಯನ್ನು ಸರಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ರಕ್ತವಿಲ್ಲದೆ ಶವವಾಗಿ ಬಿದ್ದಿರುತ್ತಾಳೆ. ಎಮಿಲಿಯಾ ಅವಳನ್ನು ತಬ್ಬಿಕೊಂಡು, “ಅಮ್ಮಾ, ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಂದವರು ಯಾರು?” ಎಂದು ಕಿರುಚುತ್ತಾಳೆ. ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ಸಾಯುವ ಆ ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಗಂಡನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಆ ಮಹಾ ಸುಳ್ಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ:

“Nobody; I myself. Farewell. Commend me to my kind lord. O, farewell!”

(ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ನನ್ನ ಸಾವಿಗೆ ನಾನೇ ಕಾರಣ. ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಗಂಡನಿಗೆ ನನ್ನ ನಮನಗಳು…) ಎಂದು ಹೇಳಿ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚುತ್ತಾಳೆ.

ಇಯಾಗೋನ ಮುಖವಾಡ ಕಳಚಿದ ಭೀಕರ ಕ್ಷಣ

ಒಥೆಲ್ಲೊ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಎಮಿಲಿಯಾಳ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: “ಎಮಿಲಿಯಾ, ಅವಳು ಸಾಯುವಾಗಲೂ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿ ಸತ್ತಳು. ಅವಳನ್ನು ಕೊಂದವನು ನಾನೇ! ಅವಳು ಕ್ಯಾಸಿಯೋ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ನನಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ. ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಸಾಕ್ಷಿ ಕೊಟ್ಟವನು ಮತ್ಯಾರೋ ಅಲ್ಲ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಗಂಡ ಇಯಾಗೋ!”

“ಇಯಾಗೋ” ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ಎಮಿಲಿಯಾಳ ಇಡೀ ಶರೀರ ಜಡವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಆಘಾತದಿಂದ ಕಿರುಚುತ್ತಾಳೆ: “ನನ್ನ ಗಂಡನಾ? ನನ್ನ ಗಂಡ ಇಯಾಗೋನಾ? ಇಲ್ಲ ಜನರಲ್, ನನ್ನ ಗಂಡ ಇಂಥ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ!”

ಒಥೆಲ್ಲೊ, “ಹೌದು, ಆ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಕೈರುಮಾಲು ಕ್ಯಾಸಿಯೋನ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ನಿನ್ನ ಗಂಡನೇ ನನಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು” ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ.

ಎಮಿಲಿಯಾ ಇಡೀ ಕೋಟೆಯ ಜನರೆಲ್ಲ ಕೇಳುವಂತೆ ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತಾಳೆ: “ಕಳ್ಳತನ! ಮೋಸ! ನನ್ನ ಗಂಡ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ!” ಅವಳ ಕಿರುಚಾಟ ಕೇಳಿ ಲೊಡೊವಿಕೊ, ಗ್ರೇಷಿಯಾನೋ ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ಇಯಾಗೋ ಕೂಡ ಆ ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಓಡಿ ಬರುತ್ತಾರೆ.

ಎಮಿಲಿಯಾ ಇಯಾಗೋನ ಕಾಲರ್ ಹಿಡಿದು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ: “ಇಯಾಗೋ, ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆ ಸತ್ಯ ಹೇಳು… ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಒಥೆಲ್ಲೊನಿಗೆ ಹೇಳಿದವನು ನೀನೇನಾ?”

ಇಯಾಗೋ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, “ಹೌದು, ನನಗೆ ಅನಿಸಿದ್ದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳಿದೆ, ಒಥೆಲ್ಲೊ ಅದನ್ನೇ ನಂಬಿದರು” ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ.

ಆಗ ಎಮಿಲಿಯಾ ಇಡೀ ಸಭೆಯ ಮುಂದೆ ಆ ಮಹಾ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸ್ಪೋಟಿಸುತ್ತಾಳೆ:

“ಓ ಇಡೀ ಜಗತ್ತೇ ಕೇಳಲಿ! ಈ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಜನರಲ್ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವ ಆ ಕೈರುಮಾಲನ್ನು ಕದ್ದವಳು ನಾನೇ! ನನ್ನ ಗಂಡ ಇಯಾಗೋ ದಿನಾಲು ನನ್ನ ಕಾಲಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಬೇಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಆ ಕೈರುಮಾಲನ್ನು ತಂದು ಅವನ ಕೈಗಿಟ್ಟೆ. ಕ್ಯಾಸಿಯೋನ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇಟ್ಟವನು ಇದೇ ಇಯಾಗೋ! ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾ ದೇವತೆಯ ತರಹ ನಿರಪರಾಧಿ!”

ಸತ್ಯ ತಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚವೇ ಅವನ ಕಣ್ಣೆದುರು ಧೂಳೀಪಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಒಂದು ಕಾಡುಮೃಗದಂತೆ ಇಯಾಗೋನ ಮೇಲೆ ಮುಗಿಬೀಳಲು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಆ ಗಡಿಬಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಯಾಗೋ, ತನ್ನದೇ ಹೆಂಡತಿ ಎಮಿಲಿಯಾಳ ಎದೆಗೆ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಇರಿದು (Iago stabs Emilia from behind) ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಎಮಿಲಿಯಾ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳ ಶವದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಬಿದ್ದು ಆ ‘ವಿಲೋ’ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುತ್ತಾಳೆ.

ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಕೊನೆಯ ಮಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ

ಸೈನಿಕರು ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಇಯಾಗೋನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ, ಗಾಯಗೊಂಡ ಕ್ಯಾಸಿಯೋನೊಂದಿಗೆ ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಕರೆತರುತ್ತಾರೆ. ಒಥೆಲ್ಲೊ ಕ್ಯಾಸಿಯೋನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ಕಣ್ಣೀರಿಡುತ್ತಾ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ: “ಕ್ಯಾಸಿಯೋ, ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು. ಆ ಕೈರುಮಾಲು ನಿನಗೆ ಹೇಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತು?” ಕ್ಯಾಸಿಯೋ, “ಜನರಲ್, ಅದು ನನ್ನ ಕೋಣೆಯ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಸಿಕ್ಕಿತು, ಇಯಾಗೋನೇ ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದಾಗಿ ಈಗ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ” ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ.

ಒಥೆಲ್ಲೊ ಬಂಧಿತನಾದ ಇಯಾಗೋನ ಕಾಲಿಗೆ ತನ್ನ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಇರಿಯುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಇಯಾಗೋ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇಯಾಗೋ ವಿಕೃತವಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: “ನನಗೆ ಗಾಯವಾಗಿದೆ ನಿಜ, ಆದರೆ ನಾನು ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂದಿನಿಂದ ನಾನು ಒಂದು ಮಾತನ್ನೂ ಆಡುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಬಾಯಿಂದ ನಿಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಸತ್ಯ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ!” (ಇಯಾಗೋ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ತನ್ನ ವಿಕೃತ ಮೌನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ).

ಲೊಡೊವಿಕೊ ಒಥೆಲ್ಲೊನ ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: “ಒಥೆಲ್ಲೊ, ನಿಮ್ಮ ಜನರಲ್ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ನೀವು ವೆನಿಸ್‌ಗೆ ಬಂದು ವಿಚಾರಣೆ ಎದುರಿಸಬೇಕು. ಸೈಪ್ರಸ್‌ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಈಗ ಕ್ಯಾಸಿಯೋನಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.”

ಆಗ ಒಥೆಲ್ಲೊ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್ ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ಭಾವುಕವಾದ ಕೊನೆಯ ಭಾಷಣವನ್ನು (Othello’s final speech) ಮಾಡುತ್ತಾನೆ:

“ನಿಲ್ಲಿ ಲೊಡೊವಿಕೊ ಅವರೇ, ನೀವು ವೆನಿಸ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆಯುವಾಗ, ಇದ್ದದ್ದನ್ನು ಇದ್ದ ಹಾಗೆಯೇ ಬರೆಯಿರಿ. ನನ್ನನ್ನು ಒಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಬೇಡಿ.

ಅಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ—ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿದ್ದ, ಅವನು ವಿವೇಚನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸಿದ… ಅವನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಂಶಯಪಡುವವನಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಒಬ್ಬ ವಿಲನ್‌ನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ತನ್ನ ಕೈಯಾರೆ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಮುತ್ತನ್ನು (Precious pearl) ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಎಸೆದ ಮೂರ್ಖನಾದ… ಅಲೆಮಾರಿಯಾದ ಒಬ್ಬ ಸೈನಿಕ ವೆನಿಸ್ ದೇಶದ ಘನತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತಂದಾಗ ನಾನು ಅವನನ್ನು ಹೇಗೆ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಇರಿದು ಕೊಂದೆನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಇವತ್ತು…”

ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಒಥೆಲ್ಲೊ ತನ್ನ ಉಡುಪಿನ ಒಳಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಸಣ್ಣ ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರಗೆ ತೆಗೆದು, ಅತ್ಯಂತ ಜೋರಾಗಿ ತನ್ನದೇ ಎದೆಗೆ ಇರಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ! (Othello stabs himself).

ಅವನು ರಕ್ತದ ಮಡುವಿನಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಾ, ಶವವಾಗಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ಡೆಸ್ಡಿಮೋನಾಳ ಮುಖಕ್ಕೆ ಕೊನೆಯದೊಂದು ಮುತ್ತಿಟ್ಟು, ಅವಳ ಶರೀರದ ಮೇಲೆಯೇ ಬಿದ್ದು ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ.

ಲೊಡೊವಿಕೊ ಇಯಾಗೋನ ಕಡೆ ತಿರುಗಿ ಶಪಿಸುತ್ತಾನೆ: “ಓ ನರಕದ ನಾಯಿಯೇ, ಈ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಮೂರು ಹೆಣಗಳನ್ನು ನೋಡು! ಇದೆಲ್ಲ ನಿನ್ನದೇ ಕೃತ್ಯ. ಕ್ಯಾಸಿಯೋ, ಈ ರಾಕ್ಷಸನಿಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡಿ ಕೊಲ್ಲು!” ಎಂದು ಆದೇಶಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌ನ ಈ ಮಹಾ ದುರಂತ ನಾಟಕ ‘ಒಥೆಲ್ಲೊ’ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.